تکنیک های آزمایشگاهی. پژوهشگر علوم ژنتیک . همکاری با پژوهشگاه ژنتیک ایرن در گروه ژنتیک پزشکی و دستیار پژوهشی مرکز تحقیقات گوارش دانشگاه شهید بهشتی در بیمارستان طالقانی

خانه | انیمیشن های زیست شناسی | فرهنگ نامه زیست شناسی | درسنامه | تست | علمی | نقشه سایت | پیوندها

در مورد ناخن هایمان بیشتر بدانیم

 

آناتومي ناخنناخن

ناخن از بافت سخت و مرده اي به نام کراتين ساخته شده است و نوک حساس انگشتان را در برابر آسيب حفظ ميکند. از جمله مشکلات شايع ناخن ، تغيير شکل آن و درد يا التهاب پوست اطرافش است. شايع ترين علت تغيير شکل ناخن ،آسيب و عفونت هاي قارچي هستند. با وجود اين بيشتر بيماري هاي پوستي رايج و از جمله پسوريازس و اگزما هم مي توانند بر رشد و ظاهر ناخن ها تاثير بگذارند. حدود 6 ماه تا يک سال هم طول مي کشد که ناخن از دست رفته جايگزين شود. بنابراين لازم است درمان مشکلات ناخن هم به همين مدت ادامه پيدا کند.

بستر ناخن:

بستر ناخن قسمتي از بافت ناخن است که بافت عظيم و نازا ناميده مي شود بخش بستر ناخن از لبه بافت زايا و جوانه زننده يا هلالي به هيپوني کيم hypony chium امتداد مي يابد. بستر ناخن شامل رگ هاي خون، اعصاب و رنگدانه (سلولهاي توليد کننده فلانين) مي باشد. همانطور که ناخن از ريشه توليد مي شود به سمت پايين بستر ناخن حرکت ميکند که با افزودن مواد ناخن به ضخامت ناخن کمک مي کند.  سطح و صاف بودن بستر ناخن براي يک رشد طبيعي ناخن بسيار مهم مي باشد. اگر اينطور نباشد ناخن ممکن است شکسته شود و يا شيارهايي بروي ناخن ممکن است ايجاد شود که استفاده لوازم آرايشي بر روي ناخن را غير ممکن مي سازد.

ورقه ناخن:

ورقه ناخن ناخن واقعي است که از کراتين سخت و نيمه شفاف ساخته شده است. ظاهر صورتي رنگ ناخن به خاطر رگهاي خوين زير ناخن مي باشد. زير سطح ناخن داراي شيارهايي است در امتداد طول ناخن که به چسبيدن ناخن به بسترش کمک مي کند.

کاتيسل:

بخش cuticle ناخن انگشت، chium epony نيز ناميده مي شود که بين پوست انگشت و ورقه ناخن قرار گرفته و با ترکيب اين ساختارها يک مانع و محافظ ضدآب روي ناخن ايجاد مي کند.

پريونيکيوم (Periony chium)

پريونيکيوم پوستي است که روي ورقه ناخن قرار مي گيرد. اين قسمت لبه paronychicol نيز ناميده مي شود. اين بخش محل ايجاد ريشه ناخن، ناخن هاي رشد نکرده و عفونت پوست که paronychia ناميده مي شود مي باشد.

Hyporychium :

محل بين ورقه ناخن و نوک ناخن مي باشد. اينجا محل اتصال ناخن و پوست نوک انگشت است. همچنين جايي که يک مانع ضدآب براي ناخن توليد مي شود.

رشد ناخن

ناخن ها در تمام مدت در حال رشد هستند اما ميزان اين رشد با سن و circulatjion آهسته مي شود. ناخن هاي انگشتان دست سريعتر از ناخن هاي انگشتان پا با ميزان 3 ميلي متر در هر ماه رشد مي کنند. رشد ناخن از محل ريشه تا نوک آزاد ناخن (خارج شده) 6 ماه طول مي کشد. ناخن هاي شست پا هر ماه 1 ميلي متر رشد مي کنند و بين 12-18 ماه طول مي کشد تا کاملا يک ناخن جايگزين آن شود.

ساختمان ناخن

ساختماني که ما از ناخن مي شناسيم به 6 بخش معين و ويژه تقسيم مي شود: 1- ريشه، 2- بستر ناخن، 3- ورقه ناخن، 4 – سطح بيروني يا کوتيکل، eponychium -6   perionychium -5. هر يک از اين بخشها وظيفه خاص و مشخصي دارند و اگر مشکلی در هر يک از اين بخشها بوجود بيايد ظاهر ناخن بشکلي غير طبيعي بروز خواهد کرد.

ريشه ناخن:

ريشه ناخن انگشت بعنوان بافت زايا (جوانه زننده) نيز شناخته شده است . اين بخش از ناخن در حقيقت در زير پوست، پشت ناخن انگشت قرار دارد و به اندازه چند ميلي متر به سمت داخل انگشت امتداد مي يابد. ريشه ناخن انگشت بيشترين حد ناخن و بستر ناخن (nail bed) را توليد مي کند. اين بخش از ناخن هيچگونه ملانوسيتي ندارد(رنگدانه ندارند) لبه بافت زايا به رنگ سفيد ديده مي شود و ساختار هلالي شکل آن (lunula) هلال ناميده مي شود.

 

بيماري هاي ناخن

  • شکنندگي و ورقه ورقه شدن عمودي از قسمت نوک ناخن

اين حالت در ناخن در اثر تماس مفرط دست با آب و محلولهاي شيميايي بوجود مي آيد. در بيشتر موارد يکي از مشخصه و علائم پيري نيز مي باشد. همينطور که ما مسن تر مي شويم از رطوبت و چربي طبيعي بستر ناخن کاسته مي شود. اين رطوبت و چربي مانند سيماني است که لايه هاي ورقه ناخن را محکم درکنار هم نگه ميدارد. با ديدن اولين نشانه و علائم ورقه ورقه شدن ناخن ها، آنها را هيدراته (آب رساني) کنيد. مضاف بر آن از ويتامين E و روغن ناخن jojoba   که به عنوان دو چربي گياهي هستند  استفاده نماييد.  Jojoba داراي مولکولهاي بسيار ريزي است که قادر است به راحتي در لايه هاي ورقه ناخن نفوذ نمايد. مولکولهاي موجود در ويتامين E براي نفوذ در لايه سطح پوست و يا لايه هاي ورقه ناخن خيلي بزرگ هستند. روي ورقه ناخن و اطراف کوتيکل را حداقل دو بار در روز چرب کنيد. اگر بيشتر با آب در تماس بوديد به دفعات بيشتري ناخن هايتان را چرب کنيد. هنگام نظافت و شستشو از دستکش استفاده کنيد. بياد داشته باشيد که آب به عنوان "حلال جهاني" در نظر گرفته مي شود و در واقع يک ماده شيميايي است .

  • خطور برجسته عمودي بر سطح ناخن (به علت پيري)

اين عارضه از مشخصه هاي پيري است هر چند که محدود به پيري و جواني نمي شود. ورقه ناخن در قسمت بستر ناخن به سمت جلو رشد مي کند اما به شکل راه راه و برجسته، يعني خطوط برجسته و عمودي از بستر ناخن بيرون آمده و رشد مي کند. به مرور که ما مسن تر مي شويم سطح چربي و آب طبيعي ناخن کم مي شود و اين خطوط برجسته ريل مانند نمايان مي شوند. ناخن هاي راه راه شده برجسته را روزانه دوبار با جريان آّب رساني و چربي حاوي jojoba و ويتامين E چرب کنيد تا بهبود يابد.
 

·        نازک شدن ناخن

اين عارضه به هنگام کمبود آهن در بدن در ناخن ها نمود پيدا مي کند. ناخن ها از قسمت نوک ناخن نازک، ورقه ورقه و مقعر مي شوند. براي رفع اين مشکل و اختلال در فرم ناخن بايد به پزشک مراجعه و در رفع کمبود آهن در بدن تلاش نمود.
 

  • عفونت ناخن (گوشه کردن)

پارونيشيا يا عفونت ناخن به دو شکل حاد و مزمن ممکن است بوجود بيايد. عفونت پارونيشيا در گوشه ناخن ها توسط باکتري ها ، قارچها و بعضي از ويروس ها بوجود مي آيد. لايه هاي مجاور ناخن مانند سد و محافظي ميان ورقه ناخن و بافت اطراف عمل مي کنند. اگر اين لايه ها شکافته يا شکسته شوند اين سد مي شکند و باکتري ها به راحتي وارد بافت و لايه هاي ناخن مي شوند. اين نوع عفونت با متورم  يا قرمز شدن و درد شديد بروز مي کند. اين وضعيت ممکن است در افرادي که دستهايشان به مدت طولاني با آّب تماس دارد تشديد شود و اين عارضه شديدا واگيردار مي باشد.
 

  • سفيدک زدن روي ناخن

به همراه لکه و خطوط سفيد بر روي ورقه ناخن،ممکن است حباب ها و منافذ کوچک و ريز پر از هوا که بر اثر آسيب هاي وارده به ناخن ايجاد شده اند بروز نمايد. اين وضعيت ممکن است ارثي باشد و هيچگونه نيازي هم براي درمان نباشد.

مراقبت طبيعي ناخن و ترميم آن

حال که عضو ناخن را بهتر شناخته و درک مي کنيم ، مي توانيم بهتر و با روشي اصولي تر از ناخن هاي خود مراقبت نماييم. در زير چند نکته جالب و ضروري آمده که در انجام اين امر مفيد خواهد بود.

  • پوست و ناخن هاي ما همواره با جريان مداوم آب و چربي تغذيه مي شوند.
  •  هر چيزي را که ما ديده و لمس مي کنيم (غير از نور و الکتريسيته) شيميايي است.
  •  افراط در شستن دست و يا استفاده از محلولهاي پاک کننده شيميايي بدون دستکش مي تواند به رطوبت و چربي مفيد پوست و ناخن ها آسيب زده و آنها را از بين ببرد. در نتيجه اين واکنش ناخن ها و پوست ، پوسته پوسته مي شوند.
  •  آب نيز همانند تمام محصولات مربوط به ناخن  يک ماده شيميايي است.
  • قرار گرفتن بيش از حد در معرض مواد شيميايي مي تواند عکس العمل هاي اگزمايي را ايجاد کند.
  •  ورقه ناخن از لايه هاي بسياري از سلولها که مواد دروني اشان را از دست داده و صاف ، سخت و شکننده مي شوند تشکيل مي شود.
  •  مقاومت در ناخن يعني ترکيبي از سختي و انعطاف پذيري.
  •  کمک به ترميم و حفظ زيبايي و سلامتي ناخن ها بر عهده متخصصين مي باشد.
  •  اما شما نيز مي توانيد به  ترميم ناخن هايتان در منزل بپردازيد.
  •  ناخن هايي که شکسته و يا ورقه ورقه مي شوند دچار کمبود رطوبت و چربي هستند.
  •  بيماري ها و مشکلات ناخن بايد توسط يک پزشک تشخيص داده شوند و سپس داروهاي لازم در اين رابطه مصرف شوند.
  • متخصص ناخن براي تشخيص بيماري هاي ناخن و مشکلات آن تعليم داده مي شوند  اما آنها مجاز به معالجه اين موارد در سالنهاي زيبايي نيستند.
  • فراموش نکنيد که دستهايتان را مرطوب کنيد . از آنجائيکه  بيش از 10 درصد از حجم ناخن را آب تشکيل مي دهد. اگر ناخن آب خود را از دست بدهد همانند پوست، قابليت ارتجاعي اش را نيز از دست خواهد داد. ناخن هاي خشک بيشتر در معرض شکستن هستند تا خم شدن.
  • ناخن هاي بلند بيشتر کثيف و آلوده مي شوند و نسبت به ناخن هاي کوتاه در اين حالت بيشتر احتمال برگشتن ناخن هنگام برداشتن اشيا و ورود آلودگي به داخل بستر ناخن وجود دارد.
  • پاک کردن مستمر کثيفي و جرم جمع شده درزير ناخنها به مشکل ناخن خواهد افزود. وقتي از مرطوب کننده ها استفاده مي کنيد از بالاي دست شروع کنيد و به سمت ناخن ادامه دهيد و روي ناخن ها را با مرطوب کننده بپوشانيد. بخش کوتيکل ناخن (بخش رشد کننده بيروني) را نيز مرطوب کنيد. بخش کوتيکل ناخن مانعي است براي نفوذ رطوبت به زير ناخن. مقدار بيشتري از مرطوب کننده را بروي لايه ناخن بماليد تا از افتادن ريشه ناخن جلوگيري نمايد.
  • ناخن انگشتان شما هر روز در معرض آسيب قرار دارند. مواد شوينده ، پوليش کردن ( استفاده از لاک)، چسب ناخن، مواد سفت کننده ناخن و مواد شيميايي خانگي همه جزو مواد آسيب رسان و مضر براي ناخن هستند. شما مي توانيد با استفاده از دستکش هنگام شستن ظروف و لباس ها در اين راه کمک بزرگي به خود نماييد.
  • از تماس مستقيم با بنزين، گازوئيل، نفت، رنگ و ديگر مواد شيميايي قوي احتراز نماييد. مانيکورها و مخصوصا مواد پاک کننده لاک ناخن ( استون) ناخن را خشک مي کنند و اغلب باعث شکستن  و خراب شدن ناخن ها مي شوند. اگر به اين گونه مواد شيميايي برخورد کرديد موادي را انتخاب کنيد که عاري ازماده فورمال دي هايد باشند. توصيه ميکنيم مقدار 1 قاشق چايخوري روغن کرچک را در مقدار تقريبي 28 گرم آستون بريزيد تا هنگام استفاده به ناخنها رطوبت برسد.
     
  • ناخن هايي که به راحتي مي شکنند و ترک مي خورنداز مشکلات احتمالي تغذيه اي خبر مي دهند. ناخن ها برای سالم بودن و ماندن به مقدار زيادي کلسيم ، منيزيم، پروتئين و سيليس نياز دارند.
     
  • نوشيدن و دم کرده گياهان گزنه و سرخس و يا خوردن کپسول هاي اين گياهان بطور روزانه بسيار مفيد خواهد بود چرا که اين گياهان سرشار از سيليس و ديگر مواد معدني مهم مي باشند که در رشد ناخنها بسيار موثرند. استفاده از مکمل هايGLA  (گل پامچال شب، گل گاوزبان يا کشمش سياه) نيز بسيار کمک مي کنند.

بازگشت به صفحه علمی


امانت داری و اخلاق مداری: استفاده از این منابع با ذکر منبع زیست شناسی غضنفری بلامانع می باشد.

خانه | انیمیشن های زیست شناسی | فرهنگ نامه زیست شناسی | درسنامه | تست | علمی | نقشه سایت | پیوندها


CopyRigh©2005  zistamooz.com   All Rights Reserved